Toontalk met D!o: de luchtige taboes van John & John

Al negen jaar spelen de ledemaatloze John & John wekelijks de hoofdrol in de veelal seksueel getinte hersenspinsels van de Nijmeegse striptekenaar D!o. Ze eten poep, beffen Bambi en maken vooral veel grove grappen. Met succes, want Johnandjohn.nl is elke maand goed voor 80.000 bezoekers en deze herfst verscheen het boekje John And John Part 2. En dan is geestelijke vader D!o ook nog eens uitgeroepen tot meest sexy vegetariër van Nederland. Genoeg reden om als eerste gesprekspartner te dienen in deze nieuwe rubriek.

Stijl
Opvallend aan John & John is de simpele en herkenbare stijl. Twee zwevende poppetjes zonder voeten en incidenteel met een arm. Daar zit een gedachte achter, vertelt D!o. ‘Bij het bedenken van John & John heb ik bewust nagedacht over de vorm. Ze moesten makkelijk te tekenen zijn. Vandaar dat ze ook alleen maar handen hebben als deze nodig zijn voor de grap. Dat ze geen voeten hebben stamt uit een verder verleden. Ik ben ooit begonnen met het geleidelijk meer weglaten van schoenen en voeten, waarna ik besloot ze bij John & John maar helemaal weg te laten. Dit zou dan ook direct heel herkenbaar en typerend zijn voor de hoofdrolspelers.’ John & John zien er nog steeds even simpel en herkenbaar uit als negen jaar geleden, maar de stijl van D!o is duidelijk aan verandering onderhevig geweest. Ter vergelijking, de allereerste J&J en een van de laatste:

Voorbeelden
D!o’s tekenstijl is naar eigen zeggen niet beïnvloed door andere tekenaars. Zijn themakeuze, voornamelijk seks, is dat duidelijk wel. Grote voorbeelden zijn Robert Crumb, Jim Woodring en Dave Cooper. D!o: ’Zij weten alle drie het vreemde en ongemakkelijke perfect in beeld om te zetten. Crumb doet dat door zijn openheid over zijn seksuele fantasieën. Woodring door zijn waanzinnig vreemde hallucinaties, die hij sinds zijn jeugd in getekende vorm heeft omgezet, en door het creëren van werelden, waar logica de ondertoon voert. En Cooper weet seksualiteit op zo’n benauwende, zweterige manier in beeld te brengen dat het je altijd een beetje ongemakkelijk laat voelen.‘

Seks
Het woord viel al eerder: seks. De meeste van D!o’s grappen gaan er over. De reden is simpel. ‘Waar het hart vol van is, stroomt de mond van over. Mannen denken iedere 52 seconden aan seks. Het leek mij wel handig om dat als inspiratiebron te gebruiken. Als ik er dan toch aan denk, kan ik er maar net zo goed ook grapjes over maken. De kracht van humor en seks zit hem in het feit dat seks altijd een beetje een beladen onderwerp is. Dat helpt bij het opbouwen van een grap, omdat mensen lachen bij wijze van ontlading.’ Hoe beladen het onderwerp ook kan zijn, veel negatieve reacties krijgt D!o er niet op. ‘Dat komt vooral omdat de strip zo onschuldig is getekend. Bovendien is er altijd nog John, de andere, die vaak geshockeerd is door wat er gebeurt in de comic. Daarmee ben ik de lezer eigenlijk al voor. De onderwerpen van de comics leunen af en toe wel op taboes, maar ik maak ze vaak juist luchtiger, waardoor het scherpe randje er van af gaat. Het scheelt misschien dat mijn ouders ook meelezen.’

Internationaal publiek
Johnandjohn.nl is inmiddels elke maand goed voor 80.000 bezoekers, waarvan meer dan de helft uit het buitenland afkomstig is. Door bewust te kiezen voor Engels als voertaal, richtte D!o zich vanaf de start van John & John al op een internationaal publiek. ‘Ik ben van de internetgeneratie. Als ik me had beperkt tot de Nederlandse taal, had ik nu niet zoveel bezoekers op mijn website.’ Ook de keuze van de namen is door dezelfde gedachte ingegeven. ‘De namen moesten makkelijk te onthouden zijn en internationaal niet te moeilijk zijn om te schrijven of uit te spreken. Vandaar dat ze allebei dezelfde eenvoudige naam ‘John’ hebben.‘ Dat de comic in andere landen gewaardeerd wordt, blijkt uit het feit dat de strip ook in andere talen verschijnt. Zo zijn er op het web Hongaarse, Russische, Spaanse en Duitse vertalingen van John & John te vinden.

Hobby
Ondanks zijn grote publiek kan D!o niet leven van het tekenen. De vraag is ook of hij dat überhaupt wil. De Nijmegenaar werkt als webdesigner en strips tekenen is vooral een hobby. ‘Leven van comics is helaas maar weinigen gegund. Ik weet ook niet of ik dat wel zou willen. Als ik er afhankelijk van zou zijn zou ik het wellicht niet met zo veel plezier doen. Ik hou ook niet van deadlines, omdat die mij de lol ontnemen die ik in iets kan hebben. En ik wil graag zekerheid. Met mijn baan als webdesigner bouw ik een pensioen op, terwijl je als striptekenaar eenvoudig gedumpt kan worden door je werkgever. Recentelijk overkwam Lectrr dat nog bij Nu.nl. Door er niet afhankelijk van te zijn, hoef ik ook geen onderbetaalde klusjes aan te nemen. En die zijn er helaas meer dan goedbetaalde klusjes in de stripwereld.’

D!o is inmiddels dus uitgeroepen tot Meest Sexy Vegetariër van Nederland, een door Wakker Dier georganiseerde verkiezing. De ijdele tekenaar maakte vooraf geen geheim van zijn ambities. ‘Het lijkt me geweldig om deze titel op mijn CV te kunnen zetten. Het zijn van die dingen die je later vol trots tegen je kleinkinderen kunt vertellen. Ik weet dat het uiteindelijk gebakken lucht is, maar ik heb altijd wel een hang naar aandacht gehad en dit is voor mij toch een soort jeugddroom. Het is natuurlijk niet de titel ‘meest sexy Nederlander’, maar je moeten doelen ook niet te hoog stellen.’

Tekst: Erik Molkenboer