Toine Tax (Doornroosje) over cultuurbezuinigingen: “Popmuziek is in zichzelf te duur”

Toine Tax in het hoofdkwartier van poppodium Doornroosje

De afgelopen weken ging het op Stofwolk meer dan eens over de aankomende bezuinigingen op de podiumkunsten. Het nieuwe kabinet heeft aangekondigd drastisch te willen gaan snijden in het budget en lijkt het mes enigszins rüksichtlos te gaan hanteren. Om het onderwerp eens in minder abstracte termen te belichten, besloten wij een praatje te maken met Toine Tax. De directeur van poppodium Doornroosje legt voor eens en voor altijd uit waarom investeren in cultuur belangrijk is voor iedereen. Niet alleen voor de ‘linkse elite‘, maar ook voor Henk en Ingrid. “Cultuur is a-politiek. Dat kun je niet duiden met links of rechts, daar geloof ik niets van!”

Update: “Veel poppodia vrezen faillissement” op Volkskrant.nl

Update 2: “Fractie VVD tegen hogere BTW op kunst” via www.nrc.nl

Wat zie je van de komende bezuinigingen jouw kant op komen?

Nijmegen is één van de twee steden in Nederland die niet bezuinigt op cultuur. Dat is een bewuste keus. D66 en Groenlinks kennen bijvoorbeeld Muziek in de Stad van Gerard Marlet en voeren het gewoon uit. Volgens hen is het korte-termijnpolitiek om keihard te bezuinigen op cultuur. Nijmegen is een universiteitsstad, een stad met hoogopgeleide bewoners. Het slechtste wat je nu kunt doen is niet investeren in cultuur. Ik heb geen last van directe bezuinigingen, maar indirect wordt ook Doornroosje flink geraakt. De gemeente moet flink bezuinigen en heeft besloten alle subsidies zeer beperkt te indexeren. Dat zorgt voor 40.000 euro minder inkomsten. Een eventuele btw-verhoging zou me nog eens 40 tot 60.000 euro per jaar kosten. In deze markt (tot plusminus 400 man capaciteit) is een prijsverhoging funest. We hebben het vaak gezien bij dance-feesten. Als we een duurdere artiest hadden en er twee euro op het kaartje moest, zag je ze met tientallen tegelijk omdraaien bij de kassa. Dan ben ik geen 13% aan mijn kaartje kwijt, maar 100%. De bezoekers komen gewoon niet en dat risico durf ik niet te lopen.”

Welke gevolgen verwacht je op landelijk gebied?

“Er zullen een paar poppodia in zwaar weer terecht komen. Dat zie je nu al in Arnhem gebeuren. Als het zo doorgaat, blijft alleen Luxor over met een capaciteit van 650-700 man. Maar hoe kun je daar nog dingen opbouwen? Bands kunnen niet ineens voor 5000 man spelen in de HMH, die moeten groeien via de kleinere podia. De humuslaag verdwijnt en voor kleine bands resten slechts de cafeetjes. Er moet bezuinigd worden, maar kijk eens naar de bedragen waar het om gaat; dit is geen kaasschaafmethode meer. Het is zo gemakkelijk om het naar de klote te laten gaan, maar je komt er pas over vier tot tien jaar achter wat de consequenties daarvan zijn. Dan is het vele malen duurder om een het culturele klimaat van je stad of je land weer te herstellen.”

“Landelijk willen met name de VVD en de PVV het belang van cultuur niet zien, terwijl dat net als bij hoge cultuur toch evident is. Het lijkt er sterk op dat dit past binnen het idee van ‘afrekenen met de linkse regenten’. Ik geloof niet dat cultuur of popcultuur het alleenrecht van links is. Ik heb begrepen dat het Paard in Den Haag er is gekomen door de VVD’er en 013 in Tilburg komt uit de zak van een ‘bevlogen’ CDA-man die van stagediven houdt. Als een VVD’er een goede kosten-batenanalyse maakt voor de lange termijn, dan zou hij tot dezelfde conclusie komen. Op deze manier wordt elitevorming bovendien alleen maar in de hand gewerkt. Cultuur wordt een stuk duurder, waardoor het meer en meer iets wordt voor de beter gevulde portemonnee.”

Wat is het grote belang van cultuur dan?

“De onderzoeken zijn duidelijk genoeg: de sociale cohesie, het prettig voelen van mensen, het zelfvertrouwen van mensen, de leefbaarheid van een stad of land, het stijgt allemaal met een goed cultureel klimaat. De Gelderlander heeft een tijdlang nieuwkomers gevraagd naar de drie vestigingsfactoren. Eén op de drie mensen noemde Doornroosje! Er is een soort basisinfrastructuur die een stad van 150.000 inwoners moet hebben om überhaupt een leefbaar klimaat te krijgen en een poppodium maakt daar onderdeel van uit. Dat heeft de Vereniging voor Nederlandse Gemeenten jaren geleden al uitgedokterd en in Muziek in de stad wordt dat nog eens helder uiteengezet en ondersteund met harde cijfers.”

Hoezo heeft Doornroosje überhaupt subsidie nodig?

“Een poppodium van deze capaciteit kan commercieel niet uit, omdat het product dat wij leveren in zichzelf te duur is. Dat gaat met name voor concerten op, bij dance-avonden vertonen we redelijk risicovermijdend gedrag. Zou ik alleen dance doen, dan had ik geen spat subsidie nodig. Dan heb ik ook die hele PA en de infrastructuur niet nodig. Ik zou in feite alleen een discotheek nodig hebben. De clou is dat het neerzetten van een concertavond, los van vaste lasten als het pand en de PA, al 3000-4000 euro kost. Dat betekent dat je nooit een concert kunt doen voor onbekendere bands, om je kosten eruit te krijgen met de recette moet je een voor een concert voor 100 man moet je al minstens 35 euro vragen. Dan komt er dus niemand. Dat is wat ik altijd tegen de gemeente heb gezegd: het is prima als je er niet voor kiest om ons te subsidiëren, maar denk niet dat je een poppodium van deze grootte met en deze programmering hebt als je het aan de commerciële markt overlaat.”

Wat vind je ervan dat Doornroosje door sommigen gezien wordt als ´subsidieslurper´?

“Het wordt ons vaak verweten, onder andere discotheek Matrixx zegt het elke keer opnieuw, dat we aan een subsidie-infuus liggen en dat dat op de een of andere manier vies is. Ik ken zoveel bedrijven in de regio die Europese subsidies krijgen voor innovatie. Wij zorgen voor innovatie in onze sector en zolang we dat ook écht doen, dan profiteert de Matrixx mee van ons. We leiden voor de hele stad horeca-mensen op, geluidstechnici voor de festivals, we leiden dj’s op die ook in de Matrixx draaien. Ik kan je zo laten zien wat wij allemaal voor de stad doen. Het is in belang van de stad dat er veel programmering is, niet slechts één keer per jaar een flink festival. Je moet elke week, of eigenlijk elke dag, iets hebben waar mensen naartoe kunnen gaan. Dat zal dus ook redelijk kleinschalig moeten zijn. Mensen die kleine bands zien, weten wat er speelt in de popsector en zullen later ook naar de grote hallen gaan. Als je de humuslaag van kleine optredens weghaalt, zal uiteindelijk ook de HMH steeds minder vaak uitverkopen. In een kleine stad als Nijmegen kun je bovendien niet 365 dagen in het jaar een topband neerzetten voor 1500 man. Daar is de markt gewoon niet groot genoeg voor. Dat is niet te betalen.”

“Daarbij wil ik benadrukken dat Doornroosje maar één speler is. Voor een sterk cultureel klimaat heb je ook het concertgebouw, de arthouse-bioscoop, het museum en het theater nodig. Dat geldt dus ook voor een klein land als Nederland. Ik hoop dus dat de politici in Den Haag zich iets verantwoordelijker gaan gedragen dan ze zich hebben voorgenomen. De bezuinigingen staan wat dat betreft niet in verhouding. We hebben het hier over snijden in het budget met tientallen procenten, terwijl het nauwelijks bijdraagt aan het wegpoetsen van het begrotingstekort.”

Tekst: Steven Stoffers

Advertenties

10 Responses to “Toine Tax (Doornroosje) over cultuurbezuinigingen: “Popmuziek is in zichzelf te duur””


  1. 1 dick pakkert 2 november om 10:23

    kan toine geen minister van cultuur worden. hij heeft een goede kijk op en een uitstekende mening over de cultuur!

  2. 2 stevenstoffers 2 november om 10:35

    EN dan was dit natuurlijk maar een deel van het gesprek dat ik met hem had. Ik vond dat hij goed kon onderbouwen hoe de cultuurketen in elkaar zat. Hij maakte op mij de indruk echt een manager te zijn, die heel praktisch en bedrijfsmatig een poppodium leidt. Hij zei in het geprek zelf al: “Ik heb de gemeente zelfs aangeboden ook de exploitatie van de nieuwbouw aan te besteden, ik ben ervan overtuigd dat wij dat goedkoper en beter doen dan welke commerciële partij dan ook.”

    Bewondering ook voor de manier waarop hij afstand neemt van politiek, ingegeven door de schade die Doornroosje heeft ondervonden aan het in bed liggen met één bepaalde politieke partij onder zijn voorganger.

  3. 3 Gerjan Veen 2 november om 18:31

    Goed stuk, spijker op de kop. Hopp van harte dat veel PVV-ers en VVD-ers dit stuk lezen en sterker nog, met iemand als Dhr. Tax in dialoog gaan.

  4. 4 paul 3 november om 10:56

    Er zijn diverse podia in het land die zonder een cent subsidie programmeren en niet perse commercieel zijn. er wordt ook te makkelijk gedacht dat bezuinigingen automatisch de kop kost van alle culturele instellingen. Het lijkt mij dat eerder de kaf van het koren wordt gescheiden. De instellingen met een goede programmering, uitstraling en draagvlak blijven echt wel bestaan en vinden nieuwe manieren om hun ding te doen. Een aantal mindere goden zal wellicht omvallen, maar dat is misschien juist nodig.

    Er is trouwens wel wat verschil. het kabinet heeft het over bezuinigen op cultuur. door hebben lokale instellingen niets mee te maken, die krijgen hun subsidie van de gemeente, en dat is een keus van de lokale politiek. Overigens bedraagt die landelijke bezuiniging slechts 200 miljoen (inclusief de BTW-stijging) op een totaal van 18 miljard. Dat is een fractie. Ik zie niet waarom er beslist niet op cultuur bezuinigd kan worden, en na het lezen van dit – overigens prima – stuk, zie ik nog steeds niet.

    • 5 stevenstoffers 3 november om 12:17

      Ah, een tegengeluid. Dat is fijn. Ik zou graag voorbeelden zien van podia die zonder een cent subsidie programmeren. Volgens mij is het punt van Tax niet dat alle culturele instellingen zouden verdwijnen, maar dat juist de instellingen die risico nemen en vernieuwend programmeren in zwaar weer terecht zullen komen. Hij heeft het over poppodia van een capaciteit (en programmering) als die van Doornroosje: de tussenmaat die volgens hem de onmisbare schakel vormen tussen het café (dat wel commercieel uitkan, omdat er bands komen spelen voor een krat bier) en de grote pophallen als HMH en uiteindelijk Ahoy. Het aanzien van de Nederlandse popmuziek is al zeer laag en als dit soort podia ook omvallen is er zometeen helemaal geen plek meer voor bands om te spelen/te repeteren/andere bands te bekijken/collegamuzikanten te ontmoeten. Hier zullen uiteindelijk dus ook de grote podia onder lijden: in plaats van het draagvlak voor popmuziek te vergroten, wordt de mogelijkheid om er van te genieten verkleind.

      De 200 miljoen is inderdaad een fractie van de 18 miljard en draagt dus vrij weinig bij aan het verkleinen van het begrotingstekort. Het betekent echter wel een korting van 35% (!) op de subsidies. Als de btw-maatregel ook doorgaat, betekent dat nog eens 145 miljoen. Lees ook dit artikel. De kosten om een verdwenen zaal opnieuw te openen, als er weer geld is in de toekomst, zijn vele malen groter dan de besparing die het nu oplevert. Daarmee getuigen de huidige plannen van een politieke visie van de korte termijn. Popmuziek lijkt te worden beschouwd als iets elitairs en daar moeten we vanaf met zijn allen. Dat is regeren vanuit het gevoel van de samenleving in plaats van regeren als het verstand van de maatschappij. Het lijkt mij dat Tax het heel helder maakt waarom je in plaats van bezuinigen op cultuur, dat de samenleving in zijn geheel alleen maar ten goede komt, bijvoorbeeld beter de hypotheekrente-aftrek kunt afschaffen. Levert meer op voor meer mensen, zonder onherstelbare schade aan het leefklimaat van Nederland.

  5. 6 Flexikon 5 november om 03:34

    En dat is precies waar de spijker op de kop geslagen wordt. De middelklein- tot middelgrote poppodia die de schakel vormen tussen het ‘gratis’ optreden en het ‘grotere’ werk, worden bij dit soort bezuinigingen niet per direct over het hoofd gezien, maar juist vijr bewust de kop in geslagen. Het gaat om het ‘alles wat wils’ principe. Iedereen moet iets kunnen krijgen, van alle genres thuis kunnen zijn en dit niet alleen met de ‘grotere acts’. Denk hierbij niet alleen aan de programmeringen van diverse middelpodia, maar denk ook eens aan alle culturele vernieuwers in het eigen genre van de muziek, die de schakel dus mislopen. Wat moeten al die studenten van popacademies zonder dit soort fijne plaatsen waar cultuur en ontdekking nog voorop staan?

    Als student aan de rockacademie zie ik maar als te goed waar deze trends uiteindelijk naartoe leiden, en dat is een behoorlijk vermoeilijkte doorstroom van kwalitatief goede muziek voor het luisterend oor naar een meerderheid van de muzikaal liefhebbende samenleving. Kortom, zonde.

  6. 7 Ella 5 november om 14:19

    Mooi artikel dit. Heb gisteren een tentamen Kunstsociologie gemaakt, over kunstbeleid. Vrijwel álle hoofdpunten in de leerstof zijn terug te vinden in dit artikel! Een kleine impressie:
    Het belang van ‘kunst’ (naar mijn mening is ‘cultuur’ een te vage term) kun je duiden aan de hand van extrinsieke waarden (economische en sociale zaken als leefbaarheid van de stad, gunstig vestigingsklimaat creëren, meer sociale cohesie, cultureel toerisme) én intrinsieke waarden (kunst vergroot de verbeeldingskracht van mensen, stimuleert innovatief denken en handelen, laat zien dat de wereld anders kan zijn dan die zich in eerste instantie voordoet). Deze waarden zijn zowel op individueel als collectief niveau. Geloof mij maar, kunst heeft meer dan genoeg functies in het belang van de samenleving, de enorme stapel aantekeningen is daar bewijs van.

    Mijn mening over de bezuinigingen; het is misschien nog niet eens zo slecht dat kunstinstellingen nu meer moeten gaan nadenken over de manieren waarop zij aan geld kunnen komen (private financiering, sponsoring, patronage). Het stimuleert wellicht tot het hanteren van een hoger DIY-principe (Do It Yourself) en zelfstandigheid is een schone zaak. Het heft in eigen hand hebben en vermindering van inhoudelijke overheidsbemoeienis is misschien zo slecht nog niet. Waar het echter mis gaat is de abruptheid waarin de overheid dit wil laten gebeuren. Dit soort ontwikkelingen moeten heel langzaam ontstaan, zodat organisaties de kans krijgen om het goed aan te pakken.

    Toch begrijp ik dat er genoeg organisaties zijn die het zonder overheidssteun simpelweg niet redden en dat zou hoe dan ook zonde zijn. Snijden in kunst levert de overheid veel te weinig op om op te kunnen wegen tegen het enorme verlies dat geleden zal worden in de kunstsector. Dat argument blijft als een paal boven water staan. Laten we hopen dat het kabinet tegen die tijd al gevallen is.

  7. 9 Roy van Dalm 9 november om 17:02

    Wie in cultuur snijdt, snijdt in zijn eigen vingers. Hoe houd je in vredesnaam een stad aantrekkelijk als je bezuinigt op cultuur, met name op podia en muziek? Ik organiseer op 30-11 in Luxor Live, Arnhem een HAN Masterclass over de Toekomst van de Stad: http://www.han.nl/masterclass. Een van mijn sprekers is David Barrie (http://davidbarrie.typepad.com/) , een bekroonde Britse tv-documentairemaker en social entrepreneur die o.a. kunst en cultuur inzet om bewoners te activeren om zelf hun omgeving te veranderen. Over het belang van cultuur en muziek in de stad heeft ook Gerard Marlet e.e.a. gepubliceerd. Ik gebruik zijn boeken De Aantrekkelijke Stad en Muziek in de Stad regelmatig om beleidsmakers om de oren te slaan. Ben bezig om Gerard ook in het panel op 30-11 te krijgen.

  8. 10 Molkenboer 9 november om 17:59

    Klinkt interessant, die Masterclass! Staat genoteerd in de agenda.

    Het boek Muziek in de Stad van Gerard Marlet besprak ik een kleine twee maanden geleden reeds op deze blog: http://stofwolk.net/2010/09/22/het-grote-belang-van-cultuur/ Slim dat je aan de hand hiervan de beleidsmakers het vuur aan de schenen legt.


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s




© Molkenboer
Achter de/het schermen is Stofwolk druk bezig met een vernieuwde lay-out en een flinke uitbreiding van de redactie. Grande opening: 1 februari!

Laatste tweets

Klik hier om dagelijks de laatste artikelen van Stofwolk in je mailbox te ontvangen.

Doe mee met 8 andere volgers

Populaire berichten

Advertenties

%d bloggers liken dit: